Οι πάγοι λιώνουν. Με ταχύτητα.

Να. Δεν είναι τυχαίο και αυτό για τα πλοία που συχνά περνάνε από τον βόρειο πόλο πλέον. Στα έλεγα και τις προάλλες αυτά.

Στα χαμηλότερα επίπεδα από τότε που άρχισαν οι μετρήσεις το 1979 έφτασε φέτος το καλοκαίρι η έκταση των πάγων στην Αρκτική, ανακοίνωσε στη σύνοδο του ΟΗΕ για το κλίμα ο Διεθνής Οργανισμός Μετεωρολογίας (WMO). Επισήμανε μάλιστα ότι ο πάγος έλιωσε σε μια περιοχή μεγαλύτερη από τις Ηνωμένες Πολιτείες, μια δραματική αλλαγή που δείχνει ότι η κλιματική αλλαγή «συμβαίνει μπροστά στα μάτια μας».

Νέα από το Messenger στον Ερμή.

Έχω αναφέρει ξανά το Messenger, το σκάφος που έστειλε η NASA στον Ερμή το 2004. Ε, ακόμα μας στέλνει δεδομένα και τα επεξεργαζόμαστε. Αν σε ενδιαφέρουν τα νεότερα, πάρε μια γεύση εδώ.

Συγκεκριμένα το Messenger ανίχνευσε υδρογόνο (μια σαφή ένδειξη παρουσίας νερού) σε κρατήρες στους πόλους του Ερμή – εκεί όπου τα τηλεσκόπια είχαν «δει» τις φωτεινές κηλίδες. Οι ίδιες κηλίδες εντοπίσθηκαν επίσης στη «χαρτογράφηση» της επιφάνειας του πλανήτη με λέιζερ – αν και ορισμένα σημεία τους φάνηκαν να είναι πιο σκούρα.

Στη φωτογραφία πάνω, στιγμιότυπο από την συναρμολόγηση του Messenger, τον Μάρτιο του 2004. Περισσότερες και πολύ εντυπωσιακές, εδώ.

Crowdsourcing (ή πώς απλοί πολίτες βοηθούν να πάει η επιστήμη μπροστά).

Βρήκα χρόνο και διάβασα ένα πολύ ενδιαφέρον άρθρο που εντόπισα πριν λίγες μέρες. Κυρίως θέμα είναι μια ερευνητική ομάδα χημικών που στρατολόγησε 500 φοιτητές/μαθητές σε 70 περίπου πανεπιστήμια και σχολεία, για να βοηθήσουν στο στόχο της ομάδας. Για το σκοπό αυτό διέθεσαν ένα custom kit έρευνας σε κάθε σχολείο, το λεγόμενο “ερευνητικό kit ηλιακής δράσης υδρογόνου” (στα αγγλικά SHArK), βασικά μέρη του οποίου αποτελούνται και από Lego. Τα αποτελέσματα κοινοποιούνται στους επιστήμονες online. Προτείνω να το διαβάσεις ολόκληρο, αλλά εδώ θα μεταφέρω το ευρύτερο κλίμα που σκιαγραφεί.

For members of the public interested in participating in scientific research, it’s now easier than ever to find a project through websites such as SciStarter.com, citizenscience.org, and zooniverse.org. SciStarter lists hundreds of projects that are searchable by topic and by type of activity, such as “in the snow or rain,” “while fishing,” or “exclusively online.”

[…] Online gaming project Foldit has attracted many participants to find the lowest-energy configuration of proteins. Foldit players recently solved the structure of a retroviral protease that had long stumped structural biologists.

Στο κείμενο αναφέρονται αρκετά ακόμα παραδείγματα, ακόμα και περιπτώσεις όπου οι πολίτες ξεκίνησαν τις πρωτοβουλίες. Η τάση είναι σαφής: αυτό που ξεκίνησε με την Wikipedia και την εθελοντική συγγραφή της από τον πλανήτη, συνεχίζει και προς εξειδικευμένα μονοπάτια που δύσκολα φανταζόταν κανείς. Και τα κέρδη είναι πολλαπλά, όχι μόνο για τις ερευνητικές ομάδες και τον χρόνο ή τους πόρους τους, αλλά και για την κοινωνία.

Παραθέτω ένα απόσπασμα από το βιβλίο του Καρλ Σέιγκαν, “Pale Blue Dot“. Μιλάει για την εξερεύνηση του διαστήματος, αλλά πιστεύω πως ισχύουν τα ίδια και για την ενεργή συμμετοχή του κοινού σε ενέργειες σαν αυτές του αρχικού άρθρου. Και τα γράφει τόσο ωράια!

Exploratory spaceflight puts scientific ideas, scientific thinking, and scientific vocabulary in the public eye. It elevates the general level of intellectual inquiry. The idea that we’ve now understood something never grasped by anyone who ever lived before—that exhilaration, especially intense for the scientists involved, but perceptible to nearly everyone—propagates through the society, bounces off walls, and comes back at us. It encourages us to address problems in other fields that have also never before been solved. It increases the general sense of optimism in the society. It gives currency to critical thinking of the sort urgently needed if we are to solve hitherto intractable social issues. It helps stimulate a new generation of scientists. The more science in the media-especially if methods are described, as well as conclusions and implications-the healthier, I believe, the society is. People everywhere hunger to understand.

Στο παρακάτω βίντεο, μπορείς να ακούσεις αυτό το απόσπασμα και με τη φωνή του (από το 3:00 έως το 4:05 περίπου).

Στα απόψυχα της Ανταρκτικής ζούνε διάφορα βακτήρια.

Και κατά καιρούς τα ανακαλύπτουμε, όπως για παράδειγμα πριν λίγες ημέρες.

Παρά τις εξαιρετικά ακραίες συνθήκες που επικρατούν εκεί, η λίμνη Vida στην Ανταρκτική δικαίωσε το όνομά της (ζωή) αφού ερευνητική αποστολή ανακάλυψε κάποια μυστηριώδη βακτήρια τα οποία, αν και θαμμένα για περίπου τρεις χιλιάδες χρόνια κάτω από τους πάγους, κατάφεραν να επιβιώσουν. Η ανακάλυψη είναι σημαντική γιατί – εκτός των άλλων – η αλατότητα της λίμνης είναι ιδιαίτερα υψηλή, γεγονός που αποδεικνύει τη δύναμη της ζωής και δείχνει ότι μπορεί να υπάρχουν κάποιες μορφές ζωής σε παγωμένους κόσμους στο ηλιακό μας σύστημα.

Πριν από εκατό χρόνια, κανείς δεν μπορούσε να φανταστεί μια τέτοια εξέλιξη. Και όμως, η σχετική λίστα με τους μικροοργανισμούς που έχουμε εντοπίσει στην Ανταρκτική γενικά είναι αρκετά μεγάλη και ενδιαφέρουσα. Έχει ας πούμε και μαγιά.

Ένα πολύ αισιόδοξο project τρέχει στη Μέση Ανατολή.

Διαβάζω στο bbc.co.uk για τον καινούριο επιταχυντή που σχεδιάζεται, ο οποίος θα βρίσκεται στην Ιορδανία. Κοίτα τα κράτη που συμμετέχουν: Μπαχρέιν, Αίγυπτος, Ιράν, Ιορδανία, Πακιστάν, Παλαιστίνη, Ισραήλ, Τουρκία, Κύπρος. Διπλωματικά σε αυτά τα μέρη γίνεται πανικός, όμως η επιστημονική κοινότητα απλά κοιτάει την ουσία. Δεν θέλω να γράψω για τις προεκτάσεις της αδελφοσύνης των λαών και της παγκόσμιας ειρήνης, αλλά πραγματικά διάβασα την είδηση με το πρωινό, και είμαι απλά χαρούμενος και αισιόδοξος.

The Iranian government is publicly committed to Israel’s destruction and Israel has threatened to bomb Iran’s nuclear facilities. And most recently Israel accused Iran of supplying Palestinian militants with the missiles launched at Israeli cities.

Yet the governments of both these countries and others have pledged to provide more funding to Sesame, and BBC News witnessed their scientists and officials meeting for lengthy discussions in Jordan earlier this month.

Α, ναι, ο επιταχυντής λέγεται Sesame. Είναι και αυτό αρχικά (σαν το Messenger), αλλά το πώς κατέληξαν εκεί, εκτός από ενδιαφέρον είναι και λίγο αστείο. Βέβαια, σαν συμβολισμός μου φαίνεται πετυχημένο.

In an interview published in 2009, physicist Herman Winick noted the name SESAME was coined to refer to door opener, the spice, and the children’s television show, and the meaning Synchrotron-Light for Experimental Science Applications in the Middle East formulated to match the acronym.

via

Θα είναι πολύ ωραίο αν δούμε τα επόμενα χρόνια πρωτοποριακές ανακαλύψεις να έρχονται και από εκείνη τη μεριά της γης. Κατά τις πιο αισιόδοξες εκτιμήσεις, τα πρώτα πειράματα θα ξεκινήσουν από το 2015.

Πλέον τα πλοία περνάνε πάνω από το βόρειο πόλο.

Το διάβασα εδώ. Η μπλε γραμμή είναι η σύντομη διαδρομή μέσω βόρειου πόλου, η κόκκινη είναι η παραδοσιακή μέσω Σουέζ κλπ.

Ένα ελληνικό δεξαμενόπλοιο που μεταφέρει υγροποιημένο φυσικό αέριο θα γίνει τις επόμενες μέρες το πρώτο πλοίο του είδους του που ταξιδεύει από την Ευρώπη στην Ασία μέσω της Αρκτικής.

[…] μέχρι πριν από μερικά χρόνια, το Βορειοανατολικό Πέρασμα παρέμενε μπλοκαρισμένο από θαλάσσιο πάγο για δέκα μήνες τον χρόνο.

[…] Η άνοδος της θερμοκρασίας λόγω της κλιματικής αλλαγής είναι πολύ πιο έντονη στον Αρκτικό Ωκεανό από ό,τι σε μικρότερα γεωγραφικά πλάτη -οι κλιματολόγοι προειδοποιούν μάλιστα ότι σε μερικές δεκαετίες η Αρκτική θα μένει χωρίς πάγο τα καλοκαίρια και θα μετατρέπεται σε απέραντη θάλασσα.

[…] Ο Γνούναρ Σάντερ, πάντως, τονίζει ότι η σημασία του Βορειοανατολικού Περάσματος είναι σχετική: μόλις 40 πλοία ταξίδεψαν πέρυσι μέσω αυτής της διαδρομής, συγκριτικά με τα 19.000 σκάφη που πέρασαν τη Διώρυγα του Σουέζ.

Μετά από εκείνο το στατιστικό για τα 16 μεγαλύτερα πλοία που άκουσα, αναρωτιέμαι πόσο CO2 απελευθερώνουν τα 19.000 σκάφη μαζεμένα.

Αυτή είναι μια στολή αστροναύτη από τη δεκαετία του 1950.

Από ένα ωραίο άλμπουμ του guardian για παλιές διαστημικές φωτογραφίες. Αυτή μου φάνηκε πιο ενδιαφέρουσα. Κάνε κλικ πάνω της για να δεις και τις υπόλοιπες.

A collection of 4,500 photographs including documentary pictures of astronauts and technicians is to be sold at auction at the Westlicht Auction House in Vienna on 23 November.

Τα 5 fun facts της εβδομάδας.

1. Το 11% του εδάφους της Γης χρησιμοποιείται για την καλλιέργεια τροφής.

Και αναρωτιέμαι ποιό ποσοστό του εδάφους έχουμε αφήσει εντελώς απείραχτο.

2. Τα 16 μεγαλύτερα μεταφορικά πλοία στον κόσμο απελευθερώνουν περισσότερο CO2 στην ατμόσφαιρα, απ’ ό,τι όλα τα αυτοκίνητα του πλανήτη μαζί.

Δεν έχω βρει την πηγή, αλλά το άκουσα στη σκηνή του TEDxAthens, εκτός απροόπτου πρόκειται για ακριβές στοιχείο (και κίνητρο για την ανάπτυξη πλοίων που κινούνται με αιολική και ηλιακή ενέργεια -ή τουλάχιστον υβριδικών).

3. Μόλις το 10% περίπου, του παγκόσμου πληθυσμού, ζει στο νότιο ημισφαίριο.

Περίεργο ακούγεται, αλλά κοίτα πού είναι ο ισημερινός. Από κάτω δεν υπάρχει σχεδόν τίποτα. (Επίσης, πρόσεξε την παραμόρφωση της Ανταρκτικής -πόσο μεγάλη φαίνεται σε τέτοιο χάρτη, και πόση είναι πραγματικά σε κάτοψη)

4. Ο Τιτανικός ήταν το τελευταίο πλοίο που βυθίστηκε από παγόβουνο.

Επειδή με αφορμή το ναυάγιο, συστάθηκε διεθνής οργανισμός παρατήρησης και καταγραφής των παγόβουνων.

5. Η πρώτη φωτογραφία τραβήχτηκε περίπου το 1825 από τον Νιέπς, όμως η πρώτη έγχρωμη φωτογραφία τραβήχτηκε το 1860 από τον Μάξγουελ!

Δηλαδή ο πρώτος άνθρωπος που συνέλλαβε την φύση του φωτός, ήταν και αυτός που το αποτύπωσε στο χαρτί. Ωραίο (κάτω και η ίδια η φωτογραφία).

Around 1862, while lecturing at King’s College, Maxwell calculated that the speed of propagation of an electromagnetic field is approximately that of the speed of light. He considered this to be more than just a coincidence, and commented “We can scarcely avoid the conclusion that light consists in the transverse undulations of the same medium which is the cause of electric and magnetic phenomena.”

via