Η σχετικότητα του λάθους.

Όταν οι άνθρωποι νόμιζαν πως η γη είναι επίπεδη, έκαναν λάθος. Όταν νόμιζαν πως η γη είναι σφαιρική, έκαναν λάθος. Αλλά αν νομίζεις ότι το να πιστεύει κανείς πως η γη είναι σφαιρική είναι το ίδιο λάθος με το να πιστεύει πως η γη είναι επίπεδη, τότε η σκέψη σου είναι πιο λάθος και από τα δύο μαζί.

Το απόσπασμα είναι από ένα κείμενο του Ισαάκ Ασίμωφ. Ένα άπολαυστικό κείμενο, όπου σε λίγες αράδες αναπτύσσει και ξεκαθαρίζει τις έννοιες του σωστού και του λάθους. Αυτονόητα πράγματα, ενδεχομένως, αλλά νομίζω πως ενώ οι περισσότεροι συμφωνούμε με την ουσία του κειμένου, στην καθημερινότητά μας μπορούμε εύκολα να το ξεχάσουμε, και να κάνουμε διάφορα λογικά σφάλματα όταν σκεφτόμαστε πάνω σε ένα θέμα.  Αφορμή για τη συγγραφή του κειμένου ήταν η επιστολή που έλαβε ο Ασίμωφ από αναγνώστη. Απαντώντας του, επισημαίνει πως και αυτός παρασύρθηκε από το απόλυτο των λέξεων “σωστό” και “λάθος”.

The basic trouble, you see, is that people think that “right” and “wrong” are absolute; that everything that isn’t perfectly and completely right is totally and equally wrong. However, I don’t think that’s so. It seems to me that right and wrong are fuzzy concepts.

Βεβαίως δεν μιλάει μόνο για αυτά, στην πορεία κάνει και αναφορές στο παρελθόν και στις ανθρώπινες ιδέες για τον κόσμο. Θεωρώ όμως τα τελικά συμπεράσματα πολύ σημαντικά.

In short, my English Lit friend, living in a mental world of absolute rights and wrongs, may be imagining that because all theories are wrong, the earth may be thought spherical now, but cubical next century, and a hollow icosahedron the next, and a doughnut shape the one after.

What actually happens is that once scientists get hold of a good concept they gradually refine and extend it with greater and greater subtlety as their instruments of measurement improve. Theories are not so much wrong as incomplete.

Αυτό. Οι θεωρίες των επιστημόνων για τα πράγματα δεν είναι λάθος, είναι ανολοκλήρωτες, ημιτελείς, χρήζουν βελτιώσεων. Αλλά η βελτίωση δεν σημαίνει απόρριψη των προηγούμενων, σημαίνει σταδιακό ξεκαθάρισμά τους.

Even when a new theory seems to represent a revolution, it usually arises out of small refinements. If something more than a small refinement were needed, then the old theory would never have endured.

Περισσότερος Ασίμωφ, εδώ κι εδώ κι εδώ. Σε φωτογραφία, γράφοντας για το μέλλον της ανθρωπότητας, γράφοντας μια φανταστική ιστορία για το μέλλον της ανθρωπότητας, και γράφοντας μερικά ενδιαφέροντα ιστορικά στοιχεία για τη γλώσσα της χημείας.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s