Το sharp electron μεγάλωσε. Έγινε Blue Dot.

Νέο όνομα, νέο domain. Οπότε μπορείς να διαβάζεις τα νεότερα εκεί. Στο http://www.BlueDot.gr

Advertisements

Φωτογραφίες από πάνω.

Για τα προηγούμενα 29 χρόνια, ο δορυφόρος Landsat 5 τραβούσε φωτογραφίες της Γης. Μιλάμε για 150.000 περιστροφές και 2.5 εκατομμύρια φωτογραφίες, πράγμα εντυπωσιακό, αν λάβουμε υπόψη πως ο δορυφόρος είχε σχεδιαστεί για τριετή αποστολή. Και διπλά εντυπωσιακό αν σκεφτούμε και πως ο Landsat 6 που θα τον διαδεχόταν δεν κατάφερε να μπει σε τροχιά και να λειτουργήσει το 1993.

Γερό μηχάνημα ο Landsat 5.

Τώρα όμως που έπαθε μη επισκευάσιμη βλάβη και τερματίζεται η αποστολή του, κρατάει τα μπόσικα ο Landsat 7 (σε τροχιά από το 1999), και περιμένουμε και τον Landsat 8, που έχει προγραμματιστεί για εκτόξευση μέσα στον Φεβρουάριο.

Κοίτα το Λας Βέγκας το 1984, και το 2009. Πώς μεγάλωσε.

Θυμίσου και τις κάπως ερασιτεχνικότερες φωτογραφίες της Ελλάδας που τράβηξε ο αστροναύτης φέτος.

Όσο σκέφτομαι πάντως ότι κάποτε οι αεροφωτογραφίες ήταν αυστηρά στρατιωτική υπόθεση… άλλος κόσμος.

via

Τώρα μπορούμε να δούμε το φως σε slow-motion.

Πέρυσι κυκλοφόρησε το παρακάτω βιντεάκι, που το έχω αναφέρει και πιο παλιά. Μια ομάδα του ΜΙΤ παρουσιάζει την καινούρια κάμερα που έφτιαξε, η οποία τραβάει βίντεο σε ένα τρισεκατομμύριο καρέ το δευτερόλεπτο (μια ταινία έχει 25 καρέ το δευτερόλεπτο).

Δες τώρα πιο αναλυτικά τον ερευνητή να δίνει μια δεκάλεπτη ομιλία στο TED. Φοβερές εφαρμογές της τεχνολογίας έρχονται στο άμεσο μέλλον.

Αυτό ήταν το πρώτο κομπιούτερ του Ίντερνετ.

Το κομπιούτερ στο οποίο ο Τιμ Μπέρνερς-Λι, ο δημιουργός του ίντερνετ, έγραφε τις πρώτες γραμμές κώδικα για το www. Δεν είναι κουκλί; Το αυτοκόλλητο εξηγεί: “This machine is a server. DO NOT POWER DOWN!” Τη φωτογραφία τη δανείστικα από ένα ωραίο κείμενο στο site του CERN, με αφορμή τα 21 χρόνια από τη δημιουργία του ίντερνετ.

Twenty-one years ago this month, physicists at the Stanford Linear Accelerator Center (SLAC) in California installed the first web server outside of Europe. The move marked the beginning of the global reach of the World Wide Web, a key point in the history of digital communications.

Με αφορμή αυτά λοιπόν, να και η πρώτη σελίδα του ίντερνετ, έβερ. (αν και δεν είναι ακριβώς έτσι, το λινκ πάνω εξηγεί), και ορίστε ο ίδιος ο Τιμ Μπέρνερς-Λι, να μιλάει για το ίντερνετ και μερικά άλλα πράγματα.

Νομίζω όσο μεγαλώνω θα μου φαίνεται και πιο φοβερό το ότι γεννήθηκα πριν από το ίντερνετ. Να πούμε τέλος ότι το μηχάνημα στην αρχική φωτογραφία είναι ένας NeXT. Αυτούς τους υπολογιστές τους έφτιαξε ο Στηβ Τζομπς όταν έφυγε από την Apple.

Ρολλερκόστερ στις πόλεις αντί για τραμ. Bring it on!

Το πρώτο πραγμα που σκέφτηκα ήταν οι τσουλήθρες στα γραφεία της Google. Αλλά αυτό εδώ φαίνεται καλύτερο.

Η έλλειψη κινητήρα καθιστά τους συρμούς εξαιρετικά ελαφρείς, οπότε η ενέργεια που απαιτείται για την ώθησή τους είναι μικρή και οι εκπομπές τους μηδαμινές. Επιπλέον, δεν απαιτούν τη δαπανηρή, ογκώδη υποδομή που συνοδεύει συνήθως την κατασκευή νέων σιδηροδρομικών γραμμών.
«Είναι μάλλον το απόλυτο σύστημα εξοικονόμησης ενέργειας στις μαζικές μεταφορές» λέει ο κ. Σούντα.

Θυμίζω ότι τα “κανονικά” ρολλερκόστερ των λούνα παρκ δεν έχουν κινητήρες, ακριβώς επειδή τσουλάνε από τη φόρα που έχουν κατεβαίνοντας. Το κόλπο είναι να σχεδιάσεις έξυπνα τη διαδρομή, ώστε να έχει αποδοτική εναλλαγή ανηφόρας, ευθείας και κατηφόρας. Εξάλλου το πρώτο “σύγχρονο” ρολλερκόστερ κατασκευάστηκε το 1885, ενώ υπάρχουν αναφορές και σε παλαιότερα, το 1812 ή και τον δέκατο όγδοο αιώνα.

Πλάκα θα είχε να δούμε τέτοια στους δρόμους, όπως γράφει το άρθρο. Βέβαια το θέμα βρίσκεται υπό μελέτη ακόμα. Υπάρχουν και άλλες φωνές, θα δούμε.

«Από την άποψη της απλότητας και της φιλικότητας προς το περιβάλλον η ιδέα ενός οχήματος σαν τον τρενάκι του λούνα παρκ για τη μεταφορά των ανθρώπων είναι ελκυστική» λέει ο Τακαγιούκι Μορικάουα του Πανεπιστημίου της Ναγκόγια. «Ωστόσο πρόσφατα έχουν βγει τρένα που μπορούν να αναπαράγουν ενέργεια όταν φρενάρουν ή όταν κατεβαίνουν κατηφόρες, επομένως νομίζω ότι είναι απαραίτητο να εξετάσουμε καλά ποιο από τα δύο είναι πιο αποτελεσματικό».

Έχει Ευρωπαίους η (άλλη) Ευρώπη;

Να και μια ομιλία για το μεσοπρόθεσμο μέλλον μας στο διάστημα. Το θέμα είναι φυσικά λίαν ενδιαφέρον. Ειδικά η ανάλυση των μεγάλων projects της ανθρωπότητας, από τις πυραμίδες μέχρι το Apollo 11, όπου τελικά βλέπουμε πως η χρηματοδότηση για αυτά δεν ήρθε ποτέ από τα μεγάλα ιδανικά, πάντα κάτι άλλο μπαίνει στη μέση (όπως ο ψυχρός πόλεμος).

Σε κάποιο σημείο λέει ο Νηλ πως θέλει να στείλει ένα Curiosity στην Ευρώπη (το δορυφόρο του Δία) που θα τρυπήσει τον πάγο στην επιφάνεια και θα εξερευνήσει τον ωκεανό από κάτω. Είναι μια πολύ καλή ιδέα.

Ο ωκεανός αυτός είναι τεράστιος, και είναι τόσο τόσο πιθανό να έχει ζωή μέσα! Η Γη φιλοξενούσε στον δικό της ωκεανό τις πρώτες μορφές ζωής μόλις είχε κλείσει 1 δις χρόνια. Η Ευρώπη είναι πολύ μακριά από τον ήλιο, και στον υπόγειο ωκεανό της θα επικρατεί βαθύ σκοτάδι. Αλλά αυτό δεν αποτελεί πρόβλημα για τη ζωή, αν κρίνουμε από τα βακτήρια που εντοπίζονται συχνά-πυκνά στην Ανταρκτική. Μια εξωγήινη μορφή ζωής θα έφερνε επανάσταση στη βιολογία. Ό,τι ξέρουμε για τη ζωή το ξέρουμε από τα δείγματα του πλανήτη μας, που όμως ανήκουν στην ίδια οικογένεια. Κάτι εντελώς ανεξάρτητο, ακόμα και μικρόβιο, θα μας δώσει απίστευτες γνώσεις και ιδέες, ίσως αλλάξει και το πώς βλέπουμε τον κόσμο και τη θέση μας σε αυτόν.

Στην φωτογραφία φαίνονται τέσσερις σφαίρες. Η Γη, η Ευρώπη, και ο συνολικός υδάτινος όγκος της καθεμιάς. Λοιπόν στην μικρή Ευρώπη υπάρχει περισσότερο νερό από ότι σε όλη τη Γη. Πρέπει να αρχίσουμε σοβαρή εξερεύνηση σε εκείνα τα μέρη, πρέπει!

If we can figure out a way of putting a probe through [Europa’s] ice — and the ice may be hundreds of yards thick, it could be very difficult to do this — but if we could put a probe down that could melt its way through the ice, and then send out little submarines, who knows what we could find down there. It would be fascinating to go look. I think we have no choice but to go look. We must do it.

via

Μερικοί προβληματισμοί γύρω από το διάβασμα της σκέψης.

Το θέμα ακούγεται εκτός τόπου και χρόνου, ε; Δεν είναι καθόλου. Τα BCI (brain-computer interface) έχουν βελτιωθεί, και το κόστος έχει πέσει δραματικά. Με 300€ μπορεί ο καθένας σήμερα να αγοράσει μια συσκευή που φοράει στο κεφάλι, και μετά από σύντομο calibration της συσκευής να ελέγχει το PC με τη σκέψη. Απλά καταπληκτικό.

Τα προβλήματα ξεκινάνε μόλις καταλαγιάσει ο πρώτος ενθουσιασμός, και συνειδητοποιήσει κανείς ότι ένα τέτοιο μηχάνημα μπορεί να χρησιμοποιηθεί και για άλλα πράγματα, πιο σκοτεινά, και μάλιστα με την ευκολία που “σπάνε” τα κλειδώματα των προγραμμάτων στα Windows, ή με την ευκολία που τα Android apps μπορούν να συλλέξουν προσωπικά δεδομένα από το κινητό. Κάνε ένα διάλειμμα και δες αυτό το δεκάλεπτο TED talk, που γυρίστηκε πριν 2 χρόνια.

Και σίγουρα το τοπίο δεν έμεινε στάσιμο αυτά τα χρόνια. Το κείμενο που πέτυχα εδώ, περιγράφει ένα πείραμα που πραγματοποίησαν πρόσφατα επιστήμονες. Σε αυτό, μπόρεσαν να διαβάσουν τη σκέψη εθελοντών, και να μάθουν πράγματα όπως τα PIN τους, αριθμούς λογαριασμών, κλπ. Τι θα γίνει λοιπόν, μόλις τέτοιες τεχνολογίες είναι εξίσου συνηθισμένες με τις κάμερες των κινητών;

Moving forward, this brain hack can only improve in efficacy as BCIs become cheaper, more accurate, and thus more extensively used. Really, your only defense is to not think about the topic — but if you’re proactively on the defensive, then the hacker has already messed up. The only viable solution that I can think of is to ensure that you don’t use your brain-computer interface with shady software, brain malware — but then again, in a science-fictional future, isn’t it almost guaranteed that the government would mandate the inclusion of brain-hacking software in the operating system itself?

Οπότε τι κάνουμε; Δεν ξέρω, αλλά θυμάμαι αυτό που γράφει ο Στήβεν Χώκινγκ στο Χρονικό του Χρόνου. Μιλάει βέβαια για κάτι άλλο που μου διαφεύει, αλλά ταιριάζει και εδώ, οπότε το παραθέτω (από μνήμης):

Δε λέω ότι καλώς θα γίνει. Απλά μου φαίνεται αναπόφευκτο ότι θα γίνει. Είναι λοιπόν συνετό να αρχίσουμε να σκεφτόμαστε πώς θα αντιμετωπίσουμε την κατάσταση.

Η επιστήμη είναι η σύγχρονη μαγεία.

Να ένα (ακόμα) παράδειγμα, εδώ. Θα μπορούμε να βλέπουμε μέσα από τοίχους, με τα κινητά. Φυσικά προκύπτουν πολλά ηθικά διλήμματα,το πώς θα διαχειριστεί μια νέα τέτοια κατάσταση η κοινωνία είναι μεγάλο θέμα, κλπ. Αλλά όπως λέει και ο Μάικλ Σπεκτρ:

Ναι, είναι σημαντικά θέματα αυτά, ας τα φτιάξουμε! Αλλά ξέρεις τι; Αυτά δεν είναι επιστήμη.

Ο μηχανισμός των Αντικυθήρων και κάτι ακόμα.

Γράφοντας για τον Μπάμπατζ και την Διαφορική Μηχανή του, θυμήθηκα τον μηχανισμό των Αντικυθήρων. Δεν ξέραμε τι κάνει μέχρι που κατασκευάσαμε μία λειτουργική ρέπλικα για να μπορέσουμε να παίξουμε μαζί της (άλλη μια επιβεβαίωση του γνωστού “If you can’t build it, you don’t understand it”). Δε νομίζω να μην ξέρεις τι είναι, αλλά να μερικές σύντομες πληροφορίες στο βίντεο (δεν έχει ήχο). Γίνεται αρκετά τεχνικό σε κάποια σημεία, αλλά είναι πολύ ωραίο το τρισδιάστατο μοντέλο, ειδικά στο τέλος που δείχνει τα γρανάζια που αντιστιχούν σε κάθε πλανήτη.

Λεπτομέρεια: Τους υπολογισμούς και τις προβλέψεις των εκλείψεων κλπ, τις έκανε πατώντας πάνω στο πτολεμαϊκό γεωκεντρικό σύστημα.

Και τώρα το πιο ωραίο. Είναι διαδεδομένο χόμπυ μεταξύ των μηχανικών, να αγοράζουν χύμα κομμάτια Lego και να φτιάχνουν κατασκευές. Υπάρχει και ειδικό software στα PC για να σχεδιάζεις και να δοκιμάζεις τις μακέτες σου. Όταν το έμαθα, μου είχε κάνει εντύπωση και μια ατάκα, επειδή συνοψίζει πολύ εύγλωττα την ουσία:

If getting drunk and assembling Lego is wrong, I don’t want to be right.

Τώρα με το ίντερνετ, ανεβάζουν τις κατασκευές τους και online. Ένα διαδεδομένο θέμα, που έχει βρει αρκετές υλοποιήσεις, είναι ο λύτης κύβου Ρούμπικ. Συνδέεις την κατασκευή σου με μία webcam ή ένα smartphone που τρέχει κατάλληλο λογισμικό (και που φωτογραφίζει τα χρώματα στην αρχική θέση), και οι βραχίονες του Lego στρίβουν τον κύβο. Να και βίντεο (ένα, δύο, τρία) και φωτογραφίες:

Ωραία και αυτά τα μηχανήματα, όμως ένας μηχανικός της Apple αποφάσισε να κάνει κάτι αλλο. Έναν fully functional μηχανισμό Αντικυθήρων. Δεν θα γράψω άλλα, επειδή το βίντεο είναι πολύ καλογυρισμένο και εξηγεί τα πάντα. Δες:

Ποιός ήταν ο Τσαρλς Μπάμπατζ;

Φαίνεται πως ήταν ένας καταπληκτικός τύπος. Βάσει των γνωστών ιστορικών στοιχείων, ήταν ο πρώτος που έφτιαξε προγραμματιζόμενο υπολογιστή. Μηχανικό βέβαια, με μοχλούς και γρανάζια, γιατί μιλάμε για το 1849! Ήταν μαθηματικός, εφευρέτης, μηχανικός, αλλά και φιλόσοφος (έχει γράψει και θεολογικά κείμενα). Ασχολήθηκε με την κρυπτογράφιση, ενώ επινόησε και το τριγωνικό χαμηλό κομμάτι της πρόσοψης των ατμομηχανών, που απομακρύνει εμπόδια από τις ράγες.

Επίσης επινόησε το οφθαλμοσκόπιο, το εργαλείο που όλοι έχουμε δει σε επίσκεψη στον οφθαλμίατρο. Είναι ενδιαφέρον το πώς η εφεύρεση αυτή δεν έγινε γνωστή. Την έδωσε σε ένα γιατρό να κάνει δοκιμές, αλλά το θέμα ξεχάστηκε. Το οφθαλμοσκόπιο διαδόθηκε όταν το εφηύρε ανεξάρτητα ο Χέλμχολτς το 1851.

Από το 1828 έως το 1839, ο Μπάμπατζ ήταν Λουκασιανός Καθηγητής Μαθηματικών στο Καίμπριτζ. Την ίδια έδρα κατείχαν ο Νέυτωνας, αλλά και ο Στήβεν Χώκινγκ. Άλλο έγραψα όμως στην αρχή πως ήταν το σημαντικότερο επίτευγμά του. Να ένα απόσπασμα από κείμενό του, που δείχνει με ωραίο τρόπο την κατάσταση:

I was sitting in the rooms of the Analytical Society, at Cambridge, my head leaning forward on the table in a kind of dreamy mood, with a table of logarithms lying open before me. Another member, coming into the room, and seeing me half asleep, called out, “Well, Babbage, what are you dreaming about?” to which I replied “I am thinking that all these tables” (pointing to the logarithms) “might be calculated by machinery”.

Είχε δίκιο. Αφού η ιδέα καταστάλαξε μέσα του, ξεκίνησε το σχεδιασμό της Διαφορικης Μηχανής. Επί δέκα χρόνια τον χρηματοδοτούσε η βρετανική κυβέρνηση για την ολοκλήρωσή της. Φαίνεται όμως ότι λόγω του χρόνου που περνούσε, αλλά και της ιδιαίτερης προσωπικότητάς του, οι υπεύθυνοι έχασαν την εμπιστοσύνη τους και η συνεργασία διακόπηκε. Τελικά δεν την κατασκεύασε ποτέ. Ήμουν σκόπιμα λίγο ανακριβής πάνω, όταν έγραψα πως ήταν ο πρώτος που την έφτιαξε, επειδή τα σχέδια ήταν πλήρη και ακριβέστατα.

Η μηχανή ονομάζεται διαφορική επειδή στο πιο θεμελιώδες επίπεδο, έκανε μόνο αφαιρέσεις. Υπάρχει στα μαθηματικά κάτι, που το λένε πεπερασμένη διαφορά. Και μέσω της μεθόδου των πεπερασμένων διαφορών είναι εφικτό να παρακάμψεις την ανάγκη για πολλαπλασιασμό και διαίρεση. Ουσιαστικά, αν θέλεις να κάνεις μια διαίρεση, κάνεις κάποιες συγκεκριμένες αφαιρέσεις και βρίσκεις μια προσέγγιση του αποτελέσματός που έψαχνες -μέχρι το έκτο δεκαδικό ψηφίο.

Εφαρμόζοντας μαζικά αυτή τη μέθοδο, μπορείς να φτιάξεις λοιπόν ένα τεράστιο αναλογικό κομπιουτεράκι. Και μόλις μπορείς να κάνεις τις τέσσερις βασικές πράξεις, μπορείς να χρησιμοποιήσεις άλλες προσεγγιστικές μεθόδους σαν αυτή των πεπερασμένων διαφορών, και να βρεις (μέχρι κάποιο δεκαδικό ψηφίο) λογαρίθμους, ημίτονα, συνημίτονα και της Παναγιάς τα μάτια.

Χειρονακτικά, αυτές οι πράξεις είναι σαν να πηγαίνεις Αθήνα-Θεσσαλονίκη μέσω Πάτρας, κανείς δεν θα επέλεγε να λύσει ένα πρόβλημα έτσι με χαρτί και μολύβι. Αλλά τα γρανάζια ούτε κουράζονται, ούτε χαζεύουν και είναι πολύ πιο γρήγορα. Το 2002 κατασκευάστηκε για πρώτη φορά το μηχάνημα, και δουλεύει. Υπολογίζει τριγονομετρικούς αριθμούς, λογαρίθμους, λύνει συναρτήσεις, και διάφορα άλλα. Επίσης, είναι πάρα πολύ εντυπωσιακό στην εμφάνιση.

Επίσης, να πούμε ότι κατασκευάστηκαν δύο μηχανές, ανεξάρτητα η μία από την άλλη και είναι ελαφρώς διαφορετικές. Η μία βρίσκεται στο London Science Museum (το οποίο οργάνωσε την κατασκευή και των δύο), και η άλλη -που ολοκληρώθηκε το 2008 και είναι ιδιοκτησία του Νέιθαν Μύρβολντ– βρίσκεται στο Computer History Museum, στην Καλιφόρνια.

Αλλά εγώ ξαναγυρνάω στον άνθρωπο Μπάμπατζ και στο πόσο απίθανος τύπος πρέπει να ήταν. Ένας Σέλντον Κούπερ του 19ου αιώνα. Αυτό που λέει ο Στήβεν Φράι στο βιντεάκι από το 1:47 έως το 2:26 είναι απλά καταπληκτικό.