Εκρήξεις ηφαιστείων.

Δεν έχω ξεχάσει τη δέσμευσή μου να γράψω για την έκρηξη του Τόμπα στην Ινδονησία πριν 75.000 χρόνια, από την οποία τελικά επέζησαν μονο λίγες χιλιάδες homo sapiens.

Αλλά για σήμερα, έχω μαζέψει μερικές σκόρπιες πληροφορίες για την έκρηξη του Κρακατόα το 1883, για δύο κάπως περίεργα ηφαίστεια (το ένα στο Μεξικό, το άλλο στη Μαρτινίκα), και για το πιο διάσημο ηφαίστειο -τον Βεζούβιο.

Κρακατόα λεγόταν το ηφαιστειογενές νησάκι ανάμεσα στη Σουμάτρα και την Ιάβα (να πού). Στις 26 Αυγούστου 1883 συνέβη η έκρηξη που μάλλον ήταν ο δυνατότερος ήχος που έχει ακουστεί στον πλανήτη κατά τους ιστορικούς χρόνους, σίγουρα ο δυνατότερος καταγεγραμμένος. Τον άκουσαν άνθρωποι 4800 km μακριά, σε ένα νησάκι στον Ινδικό ωκεανό κοντά στην Αφρική. Μια ισοδύναμη απόσταση είναι από την Πορτογαλία στην Άγκυρα, ή από τη Νορβηγία στην Αίγυπτο. Τέτοια μεγέθη. Επιστημονικά όργανα τον ανίχνευσαν παντού στη Γη. Το ωστικό κύμα έκανε τον γύρο του πλανήτη αρκετές φορές προτού εξασθενήσει.

Επίσης, το κλίμα σε όλο τον κόσμο επηρεάστηκε δραματικά:

In the year following the eruption, average global temperatures fell by as much as 1.2 °C (2.2 °F). Weather patterns continued to be chaotic for years, and temperatures did not return to normal until 1888. The eruption injected an unusually large amount of sulfur dioxide (SO2) gas high into the stratosphere which was subsequently transported by high-level winds all over the planet. This led to a global increase in sulfurous acid (H2SO3) concentration in high-level cirrus clouds. The resulting increase in cloud reflectivity (or albedo) would reflect more incoming light from the sun than usual, and cool the entire planet until the suspended sulfur fell to the ground as acid precipitation.

via

Και είναι πολύ ενδιαφέρον πώς με τις καινούριες τότε τεχνολογίες μαθεύτηκε αμέσως η είδηση:

The rest of the world heard such stories almost instantly because a series of underwater telegraph cables had been recently laid traversing the globe. For the first time, operators were able to communicate stories to their counterparts across the globe using morse code. As Professor Nick Petford, from the School of Earth Sciences and Geology at Kingston University, London, and presenter of the BBC documentary explains, “This is the first time a volcano had exploded and was known about instantly. The underwater telegraph cables were a network for communication, the precursor to the internet.”

via

Το 1945 στο Μεξικό (εδώ), οι κάτοικοι ενός χωριού έζησαν ένα κάπως περίεργο και σπάνιο φαινόμενο: τη γέννηση ενός νέου ηφαιστείου εκεί που μέχρι τότε βρισκόταν ένα χωράφι, κανονική καλλιεργήσιμη έκταση. Μέσα σε οχτώ μήνες, το ηφαίστειο σχεδόν έφτασε τα 500 μέτρα σε ύψος. Παρακάτω μια φωτογραφία από το 1994. Φυσικά, το χωριό εγκαταλείφθηκε.

Μπροστά σε αυτά, η ιστορικά πιο διάσημη έκρηξη ηφαιστείου είναι μικροσκοπική. Η σημασία του Βεζούβιου και της Πομπηίας ήταν ότι με την ανακάλυψή της κατάλαβαν πρώτη φορά οι άνθρωποι, τον δέκατο όγδοο αιώνα, πως σκάβοντας κανείς μπορεί να καταλάβει πολύ σημαντικά πράγματα για την ιστορία. Οι ανασκαφές στην Πομπηία σηματοδοτούν τη γέννηση της σύγχρονης αρχαιολογίας.

The first time any part of [Pompeii] was unearthed was in 1599, when the digging of an underground channel to divert the river Sarno ran into ancient walls covered with paintings and inscriptions. The architect Domenico Fontana was called in and he unearthed a few more frescoes but then covered them over again, and nothing more came of the discovery. A wall inscription had mentioned a decurio Pompeii (“the town councillor of Pompeii”) but that it indicated the name of an ancient Roman city hitherto unknown was missed.

Fontana’s act of covering over the paintings has been seen both as censorship – in view of the frequent sexual content of such paintings – and as a broad-minded act of preservation for later times as he would have known that paintings of the hedonistic kind later found in some Pompeian villas were not considered in good taste in the climate of the counter-reformation.

Herculaneum was properly rediscovered in 1738 by workmen digging for the foundations of a summer palace for the King of Naples, Charles of Bourbon. Pompeii was rediscovered as the result of intentional excavations in 1748 by the Spanish military engineer Rocque Joaquin de Alcubierre.

Ένα τελευταίο ενδιαφέρον φαινόμενο είναι αυτό κατά το οποίο ένα ηφαίστειο δε σκοτώνει άμεσα, με θόρυβο, φωτιά και λάβα, αλλά πιο ύπουλα. Στις 8 Μαΐου του 1902, στη Μαρτινίκα, εξεράγη το όρος Πελέ. Τα αέρια που απελευθερώθηκαν κατά την έκρηξη προκαλεσαν ασφυξία στους 30.000 περίπου κατοίκους. Ελάχιστοι επιβίωσαν, ανάμεσά τους ένας κρατούμενος που επρόκειτο να κρεμαστεί εκείνη την μέρα. Γλύτωσε την ασφυξία επειδή τα αέρια της έκρηξης δεν έφτασαν μέχρι την υπόγεια φυλακή του.

UPDATE: Δυο μέρες μετά τη δημοσίευση, βρήκα αυτό το βίντεο. Είναι από την πρόσφατη έκρηξη του Τολμπάτσικ στη Ρωσία, όμως το πιο ενδιαφέρον σημείο του βίντεο είναι στα 40 δευτερόλεπτα περίπου, όπου ένας γεωλόγος μάλλον σε ειδική στολή παίρνει δείγμα της υγρής λάβας για μελέτη στο εργαστήριο. Δες το βίντεο και σε mute ακόμα, έχει υπότιτλους.

Όπως λέει και το άρθρο του Wired:

All of this vividly shows how lava, even flowing lava, is actually a strong substance, behaving as a plastic, more than a liquid as is imagined a lot of the time.

via

Advertisements

Φυσική, ζωγραφική, και ημίγυμνες χορεύτριες.

Είναι γνωστό πως ο Ρίτσαρντ Φάινμαν  πήγαινε συχνά στο Gianonni’s, ένα μαγαζί στη γειτονιά του. Όπως γράφει ο ίδιος:

There was a period when there were topless restaurants in town: You could go there for lunch or dinner, and the girls would dance without a top, and after a while without anything. One of these places, it turned out, was only a mile and a half away from my house, so I went there very often. I’d sit in one of the booths and work a little physics on the paper placemats with the scalloped edges, and sometimes I’d draw one of the dancing girls or one of the customers, just to practice.

Κάτι που δεν θα καταλάβαινε κάποιος από τα σκίτσα που ανέβασα εδώ, είναι ο λόγος που ζωγράφιζε ο Φάινμαν. Παραθέτω πάλι τα δικά του λόγια:

I wanted very much to learn to draw, for a reason that I kept to myself: I wanted to convey an emotion I have about the beauty of the world. It’s difficult to describe because it’s an emotion. It’s analogous to the feeling one has in religion that has to do with a god that controls everything in the whole universe: there’s a generality aspect that you feel when you think about how things that appear so different and behave so differently are all run “behind the scenes” by the same organization, the same physical laws. It’s an appreciation of the mathematical beauty of nature, of how she works inside; a realization that the phenomena we see result from the complexity of the inner workings between atoms; a feeling of how dramatic and wonderful it is. It’s a feeling of awe—of scientific awe—which I felt could be communicated through a drawing to someone who had also had this emotion. It could remind him, for a moment, of this feeling about the glories of the universe. […] I gave up the idea of trying to get an artist to appreciate the feeling I had about nature so he could portray it. I would now have to double my efforts in learning to draw so I could do it myself. It was a very ambitious undertaking, and I kept the idea entirely to myself, because the odds were I would never be able to do it.

Στο είπα, τον αδικείς αν κρίνεις μόνο τα γυμνά σκίτσα. Μάθε ότι στη συνέχεια έγινε αρκετά καλός ώστε να πουλήσει πίνακες και να διοργανώσει και έκθεση. Με ψεύτικο όνομα, για να τον κρίνουν μόνο ως ζωγράφο, όχι ως “διασημότητα”. Τακτική που χρησιμοποίησε ξανά όταν έπαιξε μπόνγκο σε συναυλία.

Για κάποιον με πρόσβαση στο ίντερνετ, ο καλύτερος τρόπος που προτείνω για να γνωρίσει-θυμηθεί τον Ρίτσαρντ Φάινμαν, είναι να αφιερώσει λίγο χρόνο από τη ζωή του και να παρακολουθήσει αυτά τα πεντάλεπτα βιντεάκια.

Για κάποιον χωρίς πρόσβαση στο ίντερνετ, η ανεκδοτολογική αυτοβιογραφία του Φάινμαν (από εκεί είναι παρμένα και τα αποσπάσματα που παρέθεσα εδώ) είναι ένα καταπληκτικό ανάγνωσμα, γεμάτο ανθρωπιά, ουσία, χιούμορ και πρωτοτυπία. Να πώς συνεχίζει η ιστορία με το Giannoni’s, για παράδειγμα:

One day there was a police raid on Gianonni’s, and some of the dancers were arrested. Someone wanted to stop Gianonni from putting on topless dancing shows, and Gianonni didn’t want to stop. So there was a big court case about it; it was in all the local papers.
Gianonni went around to all the customers and asked them if they would testify in support of him. Everybody had an excuse: “I run a day camp, and if the parents see that I’m going to this place, they won’t send their kids to my camp…” Or, “I’m in the such-and-such business, and if it’s publicized that I come down here, we’ll lose customers.”
I think to myself, “I’m the only free man in here. I haven’t any excuse! I like this place, and I’d like to see it continue. I don’t see anything wrong with topless dancing.” So I said to Gianonni, “Yes, I’ll be glad to testify.”
In court the big question was, is topless dancing acceptable to the community—do community standards allow it? The lawyer from the defense tried to make me into an expert on community standards. He asked me if I went into other bars.
“Yes.”
“And how many times per week would you typically go to Gianonni’s?”
“Five, six times a week.” (That got into the papers: The Caltech professor of physics goes to see topless dancing six times a week.)
“What sections of the community were represented at Gianonni’s?”
“Nearly every section: there were guys from the real estate business, a guy from the city governing board, workmen from the gas station, guys from engineering firms, a professor of physics…”

Καταπληκτικό βιβλίο, τι να λέμε τώρα.

Κυκλοφορεί και στα ελληνικά, αλλά η γραφή του Φάινμαν, κατ’ εξοχήν αυθόρμητη και προφορική, χάνει πολύ στη μετάφραση.

One time I sat down in a bath where there was a beautiful girl sitting with a guy who didn’t seem to know her. Right away I began thinking, “Gee! How am I gonna get started talking to this beautiful nude babe?”
I’m trying to figure out what to say, when the guy says to her, “I’m, uh, studying massage. Could I practice on you?”
“Sure,” she says. They get out of the bath and she lies down on a massage table nearby.
I think to myself, “What a nifty line! I can never think of anything like that!”

Τέλος, τα σκίτσα που σου έδειξα εδώ έχουν εκδοθεί, μαζί με όλες τις υπόλοιπες ζωγραφιές του, σε αυτή την πολυτελή και άκρως συλλεκτική έκδοση. Δικιά σου, μόνο με 800$.

Μπλε τελείες.

Εννοώ τις φωτογραφίες της Γης από το διάστημα.

Η συγκεκριμένη δεν είναι η πρώτη, αλλά είναι μάλλον η πιο διάσημη. Λέγεται The Blue Marble και την τράβηξε το πλήρωμα του Apollo 17 -της τελευταίας επανδρωμένης αποστολής στο φεγγάρι- τον Δεκέμβριο του 1972. Έτσι φαίνεται η Γη από την απόσταση των 45.000 χιλιομέτρων. Για σύγκριση αναφέρω την ακτίνα της Γης, που προσεγγιστικά είναι 6.400 χιλιόμετρα και η απόσταση Γη-Σελήνη είναι περίπου 385.000 χιλιόμετρα.

The snapshot is one of the most widely distributed photographic images in existence. The image is one of the few to show a fully illuminated Earth, as the astronauts had the Sun behind them when they took the image. To the astronauts, Earth had the appearance and size of a glass marble, hence the name.

via

Τον περασμένο Ιανουάριο κυκλοφόρησε και η Blue Marble 2012, που αυτή τη φορά είναι μια συρραφή από μικρές φωτογραφίες τμημάτων της Γης, τραβηγμένες από το μετεωρολογικό δορυφόρο Suomi (που φέρει το όνομα ενός μετεωρολόγου). Μετά από κάμποσες ώρες Photoshop, το αποτέλεσμα είναι μια τεχνητή ουσιαστικά φωτογραφία, στην οποία όμως μπορείς να ζουμάρεις σε εξωφρενικό βαθμό. Έχει και δύο αδελφάκια, μια συμπληρωματική φωτογραφία με το άλλο ημισφαίριο, και την Black Marble (την είχα αναφέρει και παλαιότερα).

Κράτησα το καλύτερο για το τέλος.

Όταν σκεφτόμαστε πόσο μικρή είναι η Γη σε σχέση με τη γειτονιά μας, ή και το σύμπαν, είναι άλλο να βλέπεις τα σκίτσα του γαλαξία, και άλλο να βλέπεις μια κανονική φωτογραφία. Κάτι παρόμοιο πρέπει να είχαν στο μυαλό τους και όσοι αποφάσισαν το 1990 να στρέψουν την κάμερα του Voyager 1 προς τα εμάς, και από απόσταση 6.000.000.000 χιλιομέτρων να μας δώσουν αυτό:

Αυτή είναι η διάσημη φωτογραφία Pale Blue Dot, όπου η Γη φαίνεται πραγματικά σαν μια μπλε τελεία. Εκεί, στα δεξιά, πάνω στην ηλιαχτίδα. Η επιστημονική αξία της φωτογραφίας είναι μηδαμινή. Ίσα ίσα, υπήρχε κίνδυνος να καταστραφεί η κάμερα, επειδή λίγο πιο δίπλα από τη Γη είναι ο ήλιος. Άλλη είναι η αξία της φωτογραφίας, ούτε καν αισθητική. Μάλλον συναισθηματική. Μπορεί ας πούμε να εμπνεύσει κάποιον να γράψει ένα βιβλίο.

Τα τελευταία 22 χρόνια το Voyager έχει ταξιδέψει πολύ πιο μακριά (χωρίς να βγει έξω από το ηλιακό σύστημα ωστόσο), αλλά ακόμα και όταν τράβηξε τη φωτογραφία ήταν το αντικείμενο που έχει στείλει πιο μακριά ο άνθρωπος στην ιστορία του, ένα μπουκάλι στον ωκεανό. Συνολικά, από την εκτόξευσή του έχουν περάσει 35 χρόνια, 4 μήνες και 12 μέρες.

Η σχετικότητα του λάθους.

Όταν οι άνθρωποι νόμιζαν πως η γη είναι επίπεδη, έκαναν λάθος. Όταν νόμιζαν πως η γη είναι σφαιρική, έκαναν λάθος. Αλλά αν νομίζεις ότι το να πιστεύει κανείς πως η γη είναι σφαιρική είναι το ίδιο λάθος με το να πιστεύει πως η γη είναι επίπεδη, τότε η σκέψη σου είναι πιο λάθος και από τα δύο μαζί.

Το απόσπασμα είναι από ένα κείμενο του Ισαάκ Ασίμωφ. Ένα άπολαυστικό κείμενο, όπου σε λίγες αράδες αναπτύσσει και ξεκαθαρίζει τις έννοιες του σωστού και του λάθους. Αυτονόητα πράγματα, ενδεχομένως, αλλά νομίζω πως ενώ οι περισσότεροι συμφωνούμε με την ουσία του κειμένου, στην καθημερινότητά μας μπορούμε εύκολα να το ξεχάσουμε, και να κάνουμε διάφορα λογικά σφάλματα όταν σκεφτόμαστε πάνω σε ένα θέμα.  Αφορμή για τη συγγραφή του κειμένου ήταν η επιστολή που έλαβε ο Ασίμωφ από αναγνώστη. Απαντώντας του, επισημαίνει πως και αυτός παρασύρθηκε από το απόλυτο των λέξεων “σωστό” και “λάθος”.

The basic trouble, you see, is that people think that “right” and “wrong” are absolute; that everything that isn’t perfectly and completely right is totally and equally wrong. However, I don’t think that’s so. It seems to me that right and wrong are fuzzy concepts.

Βεβαίως δεν μιλάει μόνο για αυτά, στην πορεία κάνει και αναφορές στο παρελθόν και στις ανθρώπινες ιδέες για τον κόσμο. Θεωρώ όμως τα τελικά συμπεράσματα πολύ σημαντικά.

In short, my English Lit friend, living in a mental world of absolute rights and wrongs, may be imagining that because all theories are wrong, the earth may be thought spherical now, but cubical next century, and a hollow icosahedron the next, and a doughnut shape the one after.

What actually happens is that once scientists get hold of a good concept they gradually refine and extend it with greater and greater subtlety as their instruments of measurement improve. Theories are not so much wrong as incomplete.

Αυτό. Οι θεωρίες των επιστημόνων για τα πράγματα δεν είναι λάθος, είναι ανολοκλήρωτες, ημιτελείς, χρήζουν βελτιώσεων. Αλλά η βελτίωση δεν σημαίνει απόρριψη των προηγούμενων, σημαίνει σταδιακό ξεκαθάρισμά τους.

Even when a new theory seems to represent a revolution, it usually arises out of small refinements. If something more than a small refinement were needed, then the old theory would never have endured.

Περισσότερος Ασίμωφ, εδώ κι εδώ κι εδώ. Σε φωτογραφία, γράφοντας για το μέλλον της ανθρωπότητας, γράφοντας μια φανταστική ιστορία για το μέλλον της ανθρωπότητας, και γράφοντας μερικά ενδιαφέροντα ιστορικά στοιχεία για τη γλώσσα της χημείας.

Αυτός είναι ο Νέιθαν Μύρβολντ.

Έγραψα πριν λίγες για τον Τσαρλς Μπάμπατζ και τη Διαφορική Μηχανή του, της οποίας μία από τις ρέπλικες ανήκει στον Νέιθαν Μύρβολντ. Οπότε να μια ωραία αφορμή να τον δεις να μιλάει στο TED:

Έχει σκελετό τυρανόσαυρου στο σαλόνι του. Αυτό.

Όταν οι πρωτόγονοι άρχισαν να αναρωτιούνται.

via

Έχω γράψει στο παρελθόν για την ιστορία της προϊστορίας, και πώς σιγά σιγά, από τη γέννηση του Homo Sapiens στην Αφρική, φτάσαμε μετά από 200.000 χρόνια περίπου στην επινόηση της γραφής και στην αρχή της Ιστορίας. Θέλω να παραθέσω ένα (λίγο μεγάλο) απόσπασμα από το βιβλίο του Καρλ Σέιγκαν Cosmos, όπου περιγράφει τις υποθετικές σκέψεις ενός προϊστορικού ανθρώπου καθώς αναρωτιέται για τον κόσμο. Το βρίσκω συναρπαστικό.

We eat berries and roots. Nuts and leaves. And dead animals. Some animals we find. Some we kill. We know which foods are good and which are dangerous. If we taste some foods we are struck down, in punishment for eating them. We did not mean to do something bad. But foxglove or hemlock can kill you. We love our children and our friends. We warn them of such foods.

When we hunt animals, then also can we be killed. We can be gored. Or trampled. Or eaten. What animals do means life and death for us: how they behave, what tracks they leave, their times for mating and giving birth, their times for wandering. We must know these things. We tell our children. They will tell their children.

We depend on animals. We follow them – especially in winter when there are few plants to eat. We are wandering hunters and gatherers. We call ourselves the hunterfolk.

Most of us fall asleep under the sky or under a tree or in its branches. We use animal skins for clothing: to keep us warm, to cover our nakedness and sometimes as a hammock. When we wear the animal skins we feel the animal’s power. We leap with the gazelle. We hunt with the bear. There is a bond between us and the animals. We hunt and eat the animals. They hunt and eat us. We are part of one another.

We make tools and stay alive. Some of us are experts at splitting, flaking, sharpening and polishing, as well as finding, rocks. Some rocks we tie with animal sinew to a wooden handle and make an ax. With the ax we strike plants and animals. Other rocks are tied to long sticks. If we are quiet and watchful, we can sometimes come close to an animal and stick it with the spear.

Meat spoils. Sometimes we are hungry and try not to notice. Sometimes we mix herbs with the bad meat to hide the taste. We fold foods that will not spoil into pieces of animal skin. Or big leaves. Or the shell of a large nut. It is wise to put food aside and carry it. If we eat this food too early, some of us will starve later. So we must help one another. For this and many other reasons we have rules. Everyone must obey the rules. We have always had rules. Rules are sacred.

One day there was a storm, with much lightning and thunder and rain. The little ones are afraid of storms. And sometimes so am I. The secret of the storm is hidden. The thunder is deep and loud; the lightning is brief and bright. Maybe someone very powerful is very angry. It must be someone in the sky, I think.

After the storm there was a flickering and crackling in the forest nearby. We went to see. There was a bright, hot, leaping thing, yellow and red. We had never seen such a thing before. We now call it ‘flame’. It has a special smell. In a way it is alive: It eats food. It eats plants and tree limbs and even whole trees, if you let it. It is strong. But it is not very smart. If all the food is gone, it dies. It will not walk a spear’s throw from one tree to another if there a no food along the way. It cannot walk without eating. But where there is much food, it grows and makes many flame children.

One of us had a brave and fearful thought: to capture the flame, feed it a little, and make it our friend. We found some long branches of hard wood. The flame was eating them, but slowly. We could pick them up by the end that had no flame. If you run fast with a small flame, it dies. Their children are weak. We did not run. We walked, shouting good wishes. ‘Do not die,’ we said to the flame. The other hunterfolk looked with wide eyes.

Ever after, we have carried it with us. We have a flame mother to feed the flame slowly so it does not die of hunger. Flame is a wonder, and useful too; surely a gift from powerful beings. Are they the same as the angry beings in the storm?

The flame keeps us warm on cold nights. It gives us light. It makes holes in the darkness when the Moon is new. We can fix spears at night for tomorrow’s hunt. And if we are not tired, even in the darkness we can see each other and talk. Also – a good thing! – fire keeps animals away. We can be hurt at night. Sometimes we have been eaten, even by small animals, hyenas and wolves. Now it is different. Now the flame keeps the animals back. We see them baying softly in the dark, prowling, their eyes glowing in the light of the flame. They are frightened of the flame. But we are not frightened. The flame is ours. We take care of the flame. The flame takes care of us.

The sky is important. It covers us. It speaks to us. Before the time we found the flame, we would lie back in the dark and look up at all the points of light. Some points would come together to make a picture in the sky. One of us could see the pictures better than the rest. She taught us the star pictures and what names to call them. We would sit around late at night and make up stories about the pictures in the sky: lions, dogs, bears, hunterfolk. Other, stranger things. Could they be the pictures of the powerful beings in the sky, the ones who make the storms when angry?

Mostly, the sky does not change. The same star pictures are there year after year. The Moon grows from nothing to a thin sliver to a round ball, and then back again to nothing. When the Moon changes, the women bleed. Some tribes have rules against sex at certain times in the growing and shrinking of the Moon. Some tribes scratch the days of the Moon or the days that the women bleed on antler bones. They can plan ahead and obey their rules. Rules are sacred.

The stars are very far away. When we climb a hill or a tree they are no closer. And clouds come between us and the stars: the stars must be behind the clouds. The Moon, as it slowly moves, passes in front of stars. Later you can see that the stars are not harmed. The Moon does not eat stars. The stars must be behind the Moon. They flicker. A strange, cold, white, faraway light. Many of them. All over the sky. But only at night. I wonder what they are.
After we found the flame, I was sitting near the campfire wondering about the stars. Slowly a thought came: The stars are flame, I thought. Then I had another thought: The stars are campfires that other hunterfolk light at night. The stars give a smaller light than campfires. So the stars must be campfires very far away. ‘But,’ they ask me, ‘how can there be campfires in the sky? Why do the campfires and the hunter people around those flames not fall down at our feet? Why don’t strange tribes drop from the sky?’

Those are good questions. They trouble me. Sometimes I think the sky is half of a big eggshell or a big nutshell. I think the people around those faraway campfires look down at us – except for them it seems up – and say that we are in their sky, and wonder why we do not fall up to them, if you see what I mean. But hunterfolk say, ‘Down is down and up is up.’ That is a good answer, too.

There is another thought that one of us had. His thought is that night is a great black animal skin, thrown up over the sky. There are holes in the skin. We look through the holes. And we see flame. His thought is not just that there is flame in a few places where we see stars. He thinks there is flame everywhere. He thinks flame covers the whole sky. But the skin hides the flame. Except where there are holes.

Some stars wander. Like the animals we hunt. Like us. If you watch with care over many months, you find they move. There are only five of them, like the fingers on a hand. They wander slowly among the stars. If the campfire thought is true, those stars must be tribes of wandering hunterfolk, carrying big fires. But I don’t see how wandering stars can be holes in a skin. When you make a hole, there it is. A hole is a hole. Holes do not wander. Also, I don’t want to be surrounded by a sky of flame. If the skin fell, the night sky would be bright – too bright – like seeing flame everywhere. I think a sky of flame would eat us all. Maybe there are two kinds of powerful beings in the sky. Bad ones, who wish the flame to eat us. And good ones who put up the skin to keep the flame away. We must find some way to thank the good ones.

I don’t know if the stars are campfires in the sky. Or holes in a skin through which the flame of power looks down on us. Sometimes I think one way. Sometimes 1 think a different way. Once I thought there are no campfires and no holes but something else, too hard for me to understand.

Rest your neck on a log. Your head goes back. Then you can see only the sky. No hills, no trees, no hunterfolk, no campfire. Just sky. Sometimes I feel I may fall up into the sky. If the stars are campfires, I would like to visit those other hunterfolk – the ones who wander. Then I feel good about falling up. But if the stars are holes in a skin, I become afraid. 1 don’t want to fall up through a hole and into the flame of power.

I wish I knew which was true. I don’t like not knowing.

5 ακόμα fun facts.

Το μυαλό του Τσαρλς Μπάμπατζ έχει διατηρηθεί και εκτίθεται σε μουσείο.

Και μάλιστα, εκτίθεται σε δύο μουσεία, ένα ημισφαίριο στο κάθε ένα. Τι να πω, τουλάχιστον βρίσκονται και τα δύο στο Λονδίνο. Δεν τα καταλαβαίνω αυτά τα συνήθεια.

Η τελευταία ανάσα του Τόμας Έντισον έχει διατηρηθεί σε δοκιμαστικό σωλήνα.

Στο μουσείο Henry Ford. Αλλά γιατί; Βασικά ο ίδιος ο Φορντ ζήτησε από τον γιο του Έντισον να βάλει σε ένα δοκιμαστικό σωλήνα αέρα από το δωμάτιό, λίγο αφού άφησε την τελευταία του πνοή (αυτό φυσικά δεν είναι η τελευταία ανάσα του Έντισον, τι να πει κανείς). Ναι, αλλά γιατί; Φαίνεται πως ήθελε να το κρατήσει ως αναμνηστικό. Τον δέκατο ένατο αιώνα συνηθιζόταν να κόβουν τούφες από τα μαλλιά του νεκρού για τον ίδιο λόγο.

Η ορχιδέα πήρε το όνομά της από αυτό που πάντα νόμιζες.

Φαίνεται λοιπόν πως κάτω από το χώμα, το κάθε φυτό έχει δύο βολβούς. Και υπάρχει και ένας σχετικός μύθος. Ας μας τα πει η Wikipedia:

The name comes from the Greek ὄρχις (órkhis), literally meaning “testicle”, because of the shape of the root. Linnaeus categorized the family as Orchidaceae. Orchid was introduced in 1845 by John Lindley in School Botany, due to an incorrect attempt to extract the Latin stem (orchis) from Orchidaceae.

The Greek myth of Orchis explains the origin of the plants. Orchis, the son of a nymph and a satyr, came upon a festival of Dionysios (Bacchus) in the forest. He drank too much, and attempted to rape a priestess of Dionysios. For his insult, he was torn apart by the Bacchanalians. His father prayed for him to be restored, but the gods instead changed him into a flower.

Πριν την ηλεκτρική κιθάρα, εφευρέθηκε το ηλεκτρικό πιάνο.

Όχι συνθεσάιζερ, κανονικό πιάνο με ηλεκτρομαγνήτες κάτω από τις χορδές. Όπως η ηλεκτρική κιθάρα δηλαδή. Δεν έχει όμως την επιτυχία της κιθάρας, επειδή γρήγορα αντικαταστάθηκε από τα ηλεκτρονικά πλήκτρα. Ωστόσο σίγουρα έχεις ακούσει κάπου τον ήχο του, πάτα και θα καταλάβεις:

Ο ψηλότερος πύργος από Lego στον κόσμο βρίσκεται στην Πράγα, αποτελείται από 450.000 κομμάτια, και έχει ύψος 32 μέτρα. Χτίστηκε τον Σεπτέμβριο.

Βέβαια δεν έχει πολλή σημασία το ρεκόρ, επειδή κάθε χρόνο φτιάχνεται καινούριος πύργος. Ο περσινός ψηλότερος φτιάχτηκε στο Παρίσι, και μέσα στο 2012 τον ξεπέρασε και άλλος ένας στη Σεούλ. Το βίντεο είναι από τον περσινό πύργο στο Σάο Πάολο στην Βραζιλία (που κατείχε το ρεκόρ πριν την ξεπεράσει το Παρίσι).

5 fun facts για την εβδομάδα.

https://i2.wp.com/static.ifood.tv/files/images/editor/images/decaf__Cat__prod__pg_.jpg

Μία μέρα στην Αφροδίτη κρατάει περισσότερο από έναν χρόνο.

Με αυτό εννοεί κανείς πως ολοκληρώνει πιο γρήγορα μια περιστροφή γύρω από τον ήλιο, παρά γύρω από τον εαυτό της.

Για να γίνει ντεκαφεϊνέ ο καφές, μουλιάζονται οι κόκκοι του σε ένα υγρό που αφαιρεί μόνο την καφεΐνη και αφήνει τον υπόλοιπο καφέ ανέπαφο.

Το υγρό είναι απλό διοξείδιο του άνθρακα, σε θερμοκρασία πάνω από 32 βαθμούς Κελσίου και πίεση πάνω από 73 ατμόσφαιρες. Υπό αυτές τις συνθήκες, γίνεται υπερκρίσιμο ρευστό -δηλαδή εισέρχεται σε μια ενδιάμεση κατάσταση μεταξύ αερίου και υγρού. Σε αυτή την κατάσταση έχει μερικές ενδιαφέρουσες ιδιότητες, και υπο συγκεκριμένες συνθήκες μπορεί να εκχυλείσει την καφείνη από τους κόκους.

Ο αυστραλοπίθηκος δεν έζησε στην Αυστραλία, αλλά στην Αφρική.

Βέβαια, για κάποιον που έχει διαβάσει πέντε πράγματα για την προϊστορία, αυτό είναι μάλλον αυτονόητο. Παρόλα αυτά, austral στα λατινικά σημαίνει νότιος, και τα κόκαλα αυτών των ανθρωπίδων βρέθηκαν στη νότια Αφρική το 1925 από τον Ρέιμοντ Νταρτ. Ο οποίος βέβαια ήταν γεννημένος στην Αυστραλία, οπότε μπορεί κανείς να υποθέσει πως δεν ήταν τυχαία η επιλογή του ονόματος που έκανε.

Ο πέμπτος δορυφόρος του Ουρανού, η Μιράντα, που ανακαλύφθηκε το 1948, είναι ο πρώτος δορυφόρος που έχει όνομα ανθρώπου και όχι θεότητας ή πνεύματος.

Ωστόσο ο άνθρωπος είναι φανταστικό πρόσωπο. Μιράντα λέγεται η ηρωίδα της Τρικυμίας του Σαίξπηρ (όλοι οι δορυφόροι του Ουρανού παίρνουν ονόματα από έργα του Σαίξπηρ και του Αλεξάντερ Πόουπ).

Το εκκρεμές ήταν γνωστό στην Κίνα από τον 1ο αιώνα μ.Χ. και στην Ευρώπη τουλάχιστον από την Αναγέννηση. Αλλά κανείς (ούτε ο Λεονάρντο ντα Βίντσι που τα μελέτησε) δεν σκέφτηκε ότι θα έβρισκαν εφαρμογή στη μέτρηση του χρόνου.

Ο πρώτος που το έκανε αυτό ήταν ο Γαλιλαίος το 1602, αφού μελέτησε τις ιδιότητες του εκκρεμούς πιο αναλυτικά. Συνέλαβε και την ιδέα ενός ρολογιού βασισμένο σε εκκρεμές, αλλά πέθανε προτού δει ένα ολοκληρωμένο. Τελικά το πρώτο κατασκευάστηκε το 1656 στην Ολλανδία από τον Κρίστιαν Χόυχενς. Να και μια ωραία φωτογραφία του 1960.

https://i2.wp.com/www.brainpickings.org/wp-content/uploads/2012/12/bereniceabbott_documentingscience11.jpg

Τα 5 fun facts της εβδομάδας.

1. Το 11% του εδάφους της Γης χρησιμοποιείται για την καλλιέργεια τροφής.

Και αναρωτιέμαι ποιό ποσοστό του εδάφους έχουμε αφήσει εντελώς απείραχτο.

2. Τα 16 μεγαλύτερα μεταφορικά πλοία στον κόσμο απελευθερώνουν περισσότερο CO2 στην ατμόσφαιρα, απ’ ό,τι όλα τα αυτοκίνητα του πλανήτη μαζί.

Δεν έχω βρει την πηγή, αλλά το άκουσα στη σκηνή του TEDxAthens, εκτός απροόπτου πρόκειται για ακριβές στοιχείο (και κίνητρο για την ανάπτυξη πλοίων που κινούνται με αιολική και ηλιακή ενέργεια -ή τουλάχιστον υβριδικών).

3. Μόλις το 10% περίπου, του παγκόσμου πληθυσμού, ζει στο νότιο ημισφαίριο.

Περίεργο ακούγεται, αλλά κοίτα πού είναι ο ισημερινός. Από κάτω δεν υπάρχει σχεδόν τίποτα. (Επίσης, πρόσεξε την παραμόρφωση της Ανταρκτικής -πόσο μεγάλη φαίνεται σε τέτοιο χάρτη, και πόση είναι πραγματικά σε κάτοψη)

4. Ο Τιτανικός ήταν το τελευταίο πλοίο που βυθίστηκε από παγόβουνο.

Επειδή με αφορμή το ναυάγιο, συστάθηκε διεθνής οργανισμός παρατήρησης και καταγραφής των παγόβουνων.

5. Η πρώτη φωτογραφία τραβήχτηκε περίπου το 1825 από τον Νιέπς, όμως η πρώτη έγχρωμη φωτογραφία τραβήχτηκε το 1860 από τον Μάξγουελ!

Δηλαδή ο πρώτος άνθρωπος που συνέλλαβε την φύση του φωτός, ήταν και αυτός που το αποτύπωσε στο χαρτί. Ωραίο (κάτω και η ίδια η φωτογραφία).

Around 1862, while lecturing at King’s College, Maxwell calculated that the speed of propagation of an electromagnetic field is approximately that of the speed of light. He considered this to be more than just a coincidence, and commented “We can scarcely avoid the conclusion that light consists in the transverse undulations of the same medium which is the cause of electric and magnetic phenomena.”

via